Najczęściej zadawane pytania
1. Dlaczego kampania „Prawo do naprawy” ?
Samochody stają się coraz bardziej „komputerami na kołach”. Nowinki technologiczne zapewniają lepszą kontrolę emisji zanieczyszczeń, jak również większe bezpieczeństwo i komfort, spowodowały jednak równocześnie wzrost wymagań odnośnie serwisu oraz naprawy pojazdu.
Bez sprawiedliwego i pełnego dostępu do informacji technicznej, narzędzi diagnostycznych oraz wyposażenia testującego obsługujących wiele marek, części zamiennych i szkoleń, uczestnicy niezależnego rynku motoryzacyjnego byliby pozbawieni prawa do serwisu i naprawy samochodów. Zostałaby zlikwidowana konkurencja na rynku części zamiennych i napraw, a cały łańcuch ogniw, tworzących ten rynek byłby zagrożony zniknięciem. Kierowcy europejscy straciliby wolność wyboru obsługi warsztatowej swoich pojazdów.
Pomimo tych wyzwań, decydenci na szczeblu lokalnym i UE mają nikłą świadomość zagrożeń, którym musi stawić czoło obsługujący wiele marek, niezależny rynek motoryzacyjny oraz jego wpływu na gospodarkę i konkurencyjność Europy. Ponadto, Rozporządzenie GVO (WE) 1400/2002, które zostało zaprojektowane, by chronić konkurencyjność i wolność wyboru konsumenta w sektorze części oraz napraw, wygaśnie w roku 2010, a jego wznowienie jest niepewne. Rozporządzenie „Euro 5” 715/2007/WE, które wejdzie w życie we wrześniu 2009 r., obejmuje dostęp do wszelkiej informacji technicznej nowych typów pojazdów, może jednak nie wypełnić luki w istniejącym parku samochodowym.
Reakcją na wyzwania polityczne, prawne i technologiczne jest połączenie sił uczestników wielomarkowego rynku i organizacji reprezentujących kierowców, w celu obrony nie tylko ich słusznego prawa do napraw – ale, co ważniejsze, prawa każdego klienta do serwisu, przeglądu i naprawy w dowolnie wybranym przez siebie warsztacie.
2. Co to jest kampania „Prawo do naprawy” ?
Kampania „Prawo do naprawy” (ang. The Right to Repair Campaign - R2RC) to kampania o zasięgu europejskim, prowadzona w imieniu wielu podmiotów, które troszczą się o przyszłość obsługującego wiele marek niezależnego rynku motoryzacyjnego. Istnieje potrzeba przejrzystego i konkurencyjnego środowiska prawnego, które zapewni konsumentom wolność wyboru, a przedsiębiorstwom sektora MSP, działającym na rynku części zamiennych i napraw da szansę kontynuowania działalności.
Celem R2RC jest zapobieganie takim rozwiązaniom prawnym, które zanegowałyby prawo konsumentów do samodzielnego wyboru warsztatu, w którym mają być dokonywane przeglądy ich samochodów jak również ich serwisowanie i naprawa, w konkurencyjnych cenach. Dotyczy to także ochrony prawa niezależnych uczestników rynku części zamiennych i napraw do istnienia, działania i rozwoju. Jedynie silna, przedsiębiorcza konkurencja zaowocuje korzystnymi cenami dla klientów oraz zapewni ciągłość działania i świadczenia usług wysokiej jakości przez firmy lokalne, w obsługiwanym przez nie sąsiedztwie.
3. Jakie są cele kampanii „Prawo do naprawy “ ?
Kampania Prawo do naprawy skupia się na wyborze konsumenta
oraz konkurencyjności na rynku części zamiennych. Opiera się na
prawie osób zmotoryzowanych do wyboru obsługi warsztatowej
dla swoich pojazdów oraz prawa niezależnych uczestników rynku
do dokonywania przeglądów, serwisu i napraw współczesnych
samochodów, wyposażonych w różnorodne moduły sterowania
elektronicznego, zarządzane przez złożone oprogramowanie
oraz sieci multipleksowe.
Cele R2RC to :
- poprawa widoczności i zrozumienia niezależnego rynku części i napraw samochodowych;
- zapewnienie podtrzymania prawa dostępu do informacji technicznej, do narzędzi i wyposażenia oraz szkoleń;
- promowanie środowiska prawnego, które skutecznie ochroni interesy małych i średnich przedsiębiorstw tego sektora;
- podtrzymanie prawa osób zmotoryzowanych do naprawy swojego samochodu, od pierwszego dnia jego posiadania, przez dowolnie wybrany warsztat.
4. Dlaczego promować „Prawo do naprawy” ?
Rozporządzenie GVO (WE) 1400/2002 obejmuje zasady charakterystyczne dla sektora, dotyczące konkurencyjności w przemyśle samochodowym. Ponieważ Rozporządzenie wygasa w 2010 r., niezwykle ważne jest rozpoczęcie działań mających na celu odnowienie – oraz poprawę – jego postanowień. Jeśli nie zaczniemy działać teraz, przyszłość obsługującego wiele marek, niezależnego rynku części i napraw sam.
5. Czy to mnie w ogóle dotyczy ?
Bez sprawiedliwego i pełnego dostępu do informacji technicznej, części zamiennych, szkoleń, obsługujących wiele marek narzędzi diagnostycznych oraz wyposażenia testującego, uczestnicy niezależnego rynku części i napraw byliby pozbawieni prawa do serwisu i naprawy samochodów. Niezależne warsztaty nie mogłyby prowadzić działalności. Niezależni dystrybutorzy straciliby klientów. Producenci narzędzi oraz części straciliby możliwość działania na niezależnym rynku napraw. Przetrwanie całego łańcucha ogniw niezależnego rynku części i napraw byłoby zagrożone. Prawo do naprawy ochroni prawo klienta do wygodnego serwisowania jego samochodu po przystępnej cenie, od pierwszego dnia posiadania pojazdu – włączając w to okres każdej gwarancji – oraz przez cały czas życia jego pojazdu.
6. Dlaczego R2RC jest ważna dla konsumentów ?
R2RC skupia się na utrzymaniu efektywnej i uczciwej konkurencji pomiędzy niezależnymi uczestnikami na rynku części zamiennych i napraw oraz sieciami serwisowymi producentów samochodowych w Europie, gdyż jest to jedyna droga do zagwarantowania wolności właścicieli pojazdów w Europie do wyboru miejsca, w którym ich pojazd ma zostać serwisowany lub naprawiony. Właściciele pojazdów zmechanizowanych powinni móc wybrać to, co ma dotyczyć ich własności oraz osobę pracującą nad ich własnym, skądinąd, samochodem.
Oznacza to również :
- Prawo określenia, kto powinien mieć dostęp do danych technicznych przechowywanych przez skomputeryzowane systemy pokładowe i określenie, w jaki sposób dane takie mogą być przechowywane i używane;
- Prawo osoby zmotoryzowanej oraz niezależnych uczestników rynku do informacji o wszelkich usterkach, które należy naprawić; jest to ważne zwłaszcza w kontekście bezpieczeństwa pojazdu;
- Prawo do instalowania części wysokiej jakości, spełniających wszelkie wymagania prawne, niezależnie do tego, czy zostały dostarczone przez producenta pojazdu, czy też nie.
7. Co to jest – niezależny rynek części i napraw samochodów ?
- Około 665 000 firm (2005 r.), z których 650 000 to małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), a 15 000 to producenci części samochodowych, dostarczanych na niezależny rynek motoryzacyjny;
- zatrudniający 3,5 miliona ludzi w 27 Krajach członkowskich Unii Europejskiej (2005);
- obsługujący 260 milionów pojazdów w UE (samochody osobowe, ciężarówki i autobusy) (2005).
- zaopatrujący 227 milionów kierowców w wyposażenie warte 82 miliardy euro (części, opony, akcesoria itp.) (2005).
8. Dlaczego niezależny rynek motoryzacyjny jest ważny dla gospodarki ?
Europejscy właściciele pojazdów wydają około 140 miliardów euro rocznie na części i usługi dotyczące samochodów osobowych. Uzyskanie dobrej ceny na części i usługi może oznaczać całą różnicę między opłacalnym a nieopłacalnym przemieszczaniem się. Niezależny rynek napraw i części poprawia efektywność sektora, poprzez inwestycje w badania i projekty, w szkolenia, w logistykę, a także przez stwarzanie możliwości rozwoju przedsiębiorczości, która podtrzymuje konkurencyjność we wszystkich zakątkach Europy.
9. Dlaczego niezależny rynek motoryzacyjny jest kluczowy dla Wspólnoty ?
Różnorodni uczestnicy tworzą niezależny oraz obsługujący wiele marek rynek napraw pojazdów i części zamiennych do nich: warsztaty samochodowe (m.in. warsztaty blacharskie), niezależni
dystrybutorzy, producenci części oraz akcesoriów, producenci narzędzi diagnostycznych oraz wyposażenia, stacje kontroli pojazdów, centra szkoleniowe oraz jednostki pomocy drogowej. To wszystko składa się na prawdziwą sieć MSP w Europie, która ma swój wkład w gospodarkę na szczeblu lokalnym i regionalnym. Konsekwencją braku utrzymania konkurencyjności w Europie byłoby istotne zagrożenie przyszłości oraz potencjalnego rozwoju biznesu oraz działań na szczeblu lokalnym w każdej części UE, od głównych centrów po najbardziej odległe obszary.
10. Dlaczego niezależny rynek motoryzacyjny jest istotny dla środowiska ?
W związku z wyzwaniami związanymi ze zmianą klimatu, UE jest zobowiązana do podwyższania wymogów ochrony środowiska. Niezależny rynek części i napraw wspiera utrzymanie standardów
ochrony środowiska UE oraz zapewnia możliwość bezpiecznej i ekologicznej jazdy przez cały okres życia pojazdów. Niezależny rynek części i napraw aktywnie uczestniczy w ochronie środowiska, wykonując czynności związane z utrzymaniem pojazdów oraz poprawiając ich wskaźniki emisji poprzez np. dopasowywanie filtrów cząstek stałych, poprawiających poziom emisji CO2.
11. Jak wygląda struktura prawna ?
Możliwość wykonywania przez niezależnych uczestników rynku napraw i części samochodowych, wysokiej jakości napraw oraz prac konserwacyjnych po konkurencyjnych cenach, zależy
od właściwego środowiska prawnego, w którym dominacja producentów pojazdów jest zrównoważona prawami konsumentów oraz ochroną MSP.
Zapewnienie przejrzystej i efektywnej konkurencji jest istotą rozwiązań prawnych Wspólnoty, która przez wiele lat obejmowała także zasady konkurencji charakterystyczne dla sektora. Obecne Rozporządzenie GVO (WE) 1400/2002 zostało zaprojektowane, by chronić konkurencyjność oraz prawo konsumenta do wyboru w sektorze części i napraw samochodowych.
Stanowi ono, że dostawcy części mogą sprzedawać części bezpośrednio na niezależny rynek części zamiennych i napraw, oraz że autoryzowane warsztaty mogą kupować wysokiej jakości części u wybranego dostawcy, włączając w to niezależnych dystrybutorów części zamiennych. Użycie takich części, jak również serwisowanie pojazdu przez niezależny warsztat, nie powoduje nieważności gwarancji producenta. Niezależni uczestnicy rynku są uprawnieni do niedyskryminowanego dostępu do informacji technicznej, narzędzi oraz szkoleń. Zapewnia to efektywną naprawę oraz prace konserwacyjne, w konkurencyjnej cenie, jak również efektywną pomoc drogową prowadzoną przez organizacje motoryzacyjne w całej UE.
Przepisy te wygasają w 2010 r., a to, czy będą wznowione, jest przedmiotem kontrowersyjnych dyskusji. Komisja Europejska opublikuje raport o strukturze legislacyjnej w 2008 r. Kampania R2R przybliżać będzie potrzebę kontynuacji zasad charakterystycznych dla sektora, chroniących konkurencyjność oraz prawo klienta do wyboru.
12. Kto wspiera kampanię „Prawo do naprawy” ?
Kampania Prawo do naprawy łączy różne kategorie uczestników rynku, którym zależy na stworzeniu środowiska prawnego gwarantującego konkurencyjność na rynku napraw i części
samochodowych. Wspierana jest przez autoryzowane i niezależne warsztaty, niezależnych dystrybutorów części, producentów części, a także narzędzi diagnostycznych oraz wyposażenia warsztatowego, grupy zakupowe, operatorów pomocy drogowej oraz kluby motoryzacyjne, jest także otwarta dla każdego, kogo obchodzi przyszłość i konkurencyjność rynku napraw i części samochodowych, obsługującego wiele marek oraz uzasadnione prawo konsumenckiego wyboru.
Kampanię Prawo do naprawy wspierają :
AIRC - Association Internationale des Réparateurs en Carosserie
CECRA - European Council for Motor Traders and Repairs
EGEA - European Garage Equipment Association
FIA - Fédération Internationale de l’Automobile
FIGIEFA - International Federation of Automotive Aftermarket Distributors
13. Jak się dołączyć ?
Jeśli chcesz pomóc nam w rozpowszechnieniu zagadnień prawa do naprawy, w podtrzymaniu prawa konsumenckiego wyboru, prawa istnienia, działania i wzrostu niezależnych uczestników rynku obsługujących wiele marek, dołącz do kampanii Prawo do naprawy. Więcej informacji na ten temat udziela sekretariat kampanii Prawo do naprawy.